Najmocniejszy wynik dotyczy choroby Ménière’a: w RCT z sham stymulacja ucha dodana do betahistyny zmniejszała objawy i poprawiała jakość życia. W migrenie przedsionkowej stymulacja szyjna szybko łagodziła zawroty w trakcie napadu, a w PPPD poprawiała jakość życia i nastrój. W chorobie Parkinsona tVNS z fizjoterapią poprawiała równowagę.
| Publikacja | Czas i grupa | Zaobserwowano | Co to daje na co dzień | Dowód |
|---|---|---|---|---|
| Niedoczynność przedsionkowa – RCT, 2025 Medicina |
8 tygodni, z rehabilitacją przedsionkową 44 osoby z jednostronną niedoczynnością układu przedsionkowego (40 w analizie), rehabilitacja + taVNS vs sama rehabilitacja |
Większa poprawa parametrów równowagi, mniejsze nasilenie zawrotów głowy, zmęczenia, lęku przed ruchem oraz objawów lęku i depresji. | Lepsza równowaga i mniej zawrotów przy rehabilitacji. | ★★ |
| Cha i wsp., 2016 Brain Stimulation |
b.d. Uporczywy geotropowy oczopląs położeniowy zmieniający kierunek, tVNS, krótkie doniesienie kliniczne |
Opis przypadku – wynik w pełnym tekście. | Zastosowanie tVNS w uporczywym oczopląsie położeniowym. | ★ (opis przypadku) |
| Molefi i wsp., 2024 Brain Topography |
1 sesja w trakcie bodźca wzrokowego 42 zdrowe osoby, choroba lokomocyjna wywołana obrazem, RCT crossover z sham |
Mniej zgłaszanych objawów choroby lokomocyjnej i zmiany aktywności mózgu w EEG (wynik objawowy wg streszczenia). | Badanie laboratoryjne – nie dowód leczenia nudności z innych przyczyn. | ★★ (zdrowi) |
| Migrena przedsionkowa + rehabilitacja, 2026 (PubMed) |
b.d. 28 osób, RCT: taVNS dołączona do rehabilitacji przedsionkowej (dane ze streszczenia) |
Najbardziej spójna poprawa równowagi i objawów migrenowych w grupie łączącej obie metody. | tVNS jako dodatek do ćwiczeń przedsionkowych. | ★★ |
| Wu i wsp., 2023 Brain Stimulation |
12 tygodni, jako dodatek do betahistyny Osoby z chorobą Ménière’a, taVNS + betahistyna vs sham + betahistyna, RCT pojedynczo zaślepione |
Po 12 tygodniach korzystne różnice względem sham w skalach szumów usznych, ograniczeń związanych z zawrotami głowy, pełności ucha oraz w progach słyszenia. | Mniej zawrotów, szumów i uczucia pełności ucha w chorobie Ménière’a. | ★★★ |
| Beh i wsp., 2019 Neurology |
1 zabieg, ocena po 15 min 18 osób z migreną przedsionkową, szyjna nVNS, analiza retrospektywna |
Poprawa zawrotów u 13 z 14 w trakcie napadu; nasilenie 5,2 → 3,1 (−46,9%). Bez efektu w przewlekłych zawrotach między napadami (PPPD). | Szybka ulga w napadzie zawrotów. | ★ (inna metoda) |
| Eren i wsp., 2018 (PubMed) |
krótkotrwała Osoby z PPPD opornym na leczenie, szyjna nVNS vs standardowe leczenie |
Lepsza jakość życia (EQ-5D, p = 0,04) i mniej objawów depresji (HADS-D, p = 0,002) niż przy standardowym leczeniu. | Lepsze samopoczucie przy przewlekłych zawrotach. | ★★ (inna metoda) |
| Evancho i wsp., 2026 Neurology International |
6 tygodni 22 osoby z PD, + fizjoterapia, RCT z sham |
Mini-BEST +3,4 pkt, marsz 6 min +53,6 m; efekt utrzymany 4 tygodnie. | Stabilniejsze stanie, mniejsze ryzyko upadku. | ★★ |
★★★ RCT z sham · ★★ małe badanie kontrolowane, crossover lub inna populacja · ★ pilotaż, opis przypadku, abstrakt. W toku: RCT tVNS w przewlekłych objawach po wstrząśnieniu mózgu (NCT07017257, 48 osób) – z użyciem urządzenia tVNS Technologies. Badania w migrenie przedsionkowej i PPPD dotyczyły stymulacji szyjnej.