Ta strona dotyczy nadmiernego pobudzenia układu współczulnego: drażliwości, wybuchów złości, nasilonej reakcji przestrachu i stresu (nadpobudliwość psychoruchową w rozumieniu ADHD opisujemy na osobnej podstronie). Najmocniejsze dane pochodzą z PTSD: stymulacja nerwu błędnego w RCT z sham obniżała tętno i reakcje stresowe, a po 3 miesiącach zmniejszała objawy nadmiernego pobudzenia.
| Publikacja | Czas i grupa | Zaobserwowano | Co to daje na co dzień | Dowód |
|---|---|---|---|---|
| Proietti i wsp., 2026 Frontiers in Psychology |
1 miesiąc, obustronna taVNS w domu Pacjent z ciężką mizofonią i nadmiernym pobudzeniem autonomicznym, stała dawka sertraliny |
Wyraźne zmniejszenie nasilenia mizofonii, utrzymane miesiąc po zakończeniu; słabsze reakcje fizjologiczne na dźwięki. | Mniej napięcia i złości na dźwięki wyzwalające. | ★ |
| Lamb i wsp., 2017 Frontiers in Medicine |
1 sesja 22 weteranów (PTSD z urazem mózgu i zdrowi), taVNS vs sham |
Lepsze napięcie nerwu błędnego i złagodzona reakcja autonomiczna na nagły bodziec (reakcja przestrachu). | Mniej „podskakiwania” na hałas i szybsze uspokojenie się. | ★★ |
| Bremner i wsp., 2020 Brain, Behavior, & Immunity – Health |
sesje po bodźcu stresowym 30 osób po traumie (10 z PTSD), szyjna tcVNS, RCT z sham, podwójnie ślepe |
U osób z PTSD stymulacja zablokowała wzrost subiektywnej złości oraz zapalnych IL-6 i IFN-γ po przypomnieniu traumy. | Mniej złości i wybuchowości w reakcji na stres. | ★★ |
| Gurel i wsp., 2020 Neurobiology of Stress |
3 dni 25 osób z PTSD, szyjna tcVNS, RCT z sham, podwójnie ślepe |
Tętno −5,7%, rozszerzenie naczyń obwodowych +30,8%, dłuższy czas dotarcia fali tętna +6,3% – mniejsza reakcja współczulna na stres traumatyczny i psychiczny. | Ciało szybciej „wychodzi” z trybu walki lub ucieczki. | ★★★ |
| Black i wsp., 2023 Frontiers in Psychiatry |
2 tygodnie 11 dzieci z autyzmem i lękiem, badanie otwarte |
Lęk −37% w ocenie rodziców, mniejsza senność w dzień. | Spokojniejsze funkcjonowanie na co dzień. | ★ |
| Majaczenie pooperacyjne, 2026 Clinical Interventions in Aging |
w trakcie operacji 150 seniorów, RCT |
Majaczenie (w tym pobudzenie) 12% vs 25,3%. | Mniej stanów splątania i pobudzenia po zabiegu. | ★★★ |
| Bremner i wsp., 2021 J Affective Disorders Reports |
3 miesiące, 2× dziennie 20 osób z PTSD, szyjna tcVNS, RCT z sham, podwójnie ślepe |
Objawy PTSD o 31% mniejsze niż po sham (p = 0,013); mniej objawów nadmiernego pobudzenia i lęku somatycznego; brak wzrostu IL-6. | Mniej drażliwości, czujności „na zapas” i napięcia w ciele. | ★★★ |
| Manning i wsp., 2019 PLOS ONE |
12 miesięcy, 4 h dziennie Dorośli z zespołem Pradera-Williego, badanie otwarte |
U 4 z 5 istotnie mniej i słabsze napady złości (wskazanie zarejestrowane tVNS®-E). | Mniej wybuchów złości, łatwiejsze życie rodziny. | ★ |
| Yıldız i wsp., 2024 Biomed Sci Clin Res |
b.d. 60 studentów z wysokim ryzykiem ADHD |
Krótsze czasy reakcji w teście uwagi, mniej objawów depresji. | Zob. podstronę ADHD. | ★ |
★★★ RCT z sham · ★★ małe badanie kontrolowane, crossover lub inna populacja · ★ pilotaż, opis przypadku, abstrakt. W trakcie: RCT taVNS w zapobieganiu pobudzeniu po znieczuleniu u dzieci (NCT07394647, 120 osób). Badania PTSD dotyczą stymulacji szyjnej (gammaCore), a nie usznej.