tVNS w przewlekłej migrenie
Przewlekła migrena jest zarejestrowanym wskazaniem tVNS®-E. W RCT po 12 tygodniach stymulacji 4 godziny dziennie liczba dni z bólem głowy spadła o 7 w miesiącu przy 1 Hz i o 3,3 przy 25 Hz.
46osób w RCT
12 tygodni4 h dziennie
−7,0 dnibólu głowy na miesiąc (1 Hz)
IFU−50% dni z migreną po 12 tyg.
Publikacje
| Publikacja | Czas i grupa | Zaobserwowano | Co to daje na co dzień | Dowód |
|---|---|---|---|---|
| Sacca i wsp., 2023 Neuromodulation |
1 sesja, 1 Hz i 20 Hz w losowej kolejności, fMRI 24 osoby z migreną, jednoślepe badanie krzyżowe |
Stymulacja 1 Hz i 20 Hz odmiennie zmieniała łączność jądra pasma samotnego i miejsca sinawego z korą potyliczną, wzgórzem, korą obręczy i wyspą. | Ustawienia stymulacji zmieniają sposób, w jaki mózg przetwarza ból w migrenie. | ★★ (mechanizm) |
| Objawy po wstrząśnieniu mózgu – 2025 (PMC) |
ok. 3 miesiące, dodatek do leczenia standardowego 102 osoby z utrzymującymi się objawami po wstrząśnieniu mózgu, szyjna nVNS, badanie retrospektywne |
Poprawa w 16 z 22 obszarów objawów, najbardziej w pourazowym bólu głowy, koncentracji, zawrotach i nastroju; u 34% co najmniej połowa objawów zmniejszona o ≥30%. | Mniej bólu głowy i lepsza koncentracja po wstrząśnieniu mózgu. | ★ (inna metoda) |
| Kamourieh i wsp., 2019 J Neurology, Neurosurgery & Psychiatry |
3 miesiące i dłużej 8 osób z przewlekłą napadową hemikranią nietolerujących indometacyny, szyjna nVNS (gammaCore), seria przypadków |
Średnia miesięczna liczba napadów −68% po 3 miesiącach i −75% w ostatniej obserwacji; u 6 z 8 osób spadek o ponad 50%, 2 osoby bez napadów. | Mniej napadów hemikranii przy nietolerancji indometacyny. | ★ (inna metoda) |
| Przegląd: rzadkie pierwotne bóle głowy (PMC) |
b.d. Opisy przypadków i serie: hemikrania ciągła, kaszlowy ból głowy, SUNCT/SUNA; szyjna nVNS (gammaCore) |
Hemikrania ciągła (2 osoby): ból podstawowy −30% i zaostrzenia −20% u jednej, oba −75% u drugiej; stymulacja doraźna często przerywała zaostrzenie w 15 min. Kaszlowy ból głowy (1 osoba): z ok. 10 napadów dziennie (8/10) do całkowitego ustąpienia. | Opcja przy rzadkich bólach głowy opornych na leki. | ★ (inna metoda) |
| Evans i wsp., 2022 Journal of Neurology |
metaanaliza 14 badań, 995 osób; różne nerwy (nie tylko błędny) |
Migrena epizodyczna: −2,81 dnia bólu głowy miesięcznie; przewlekła: −2,97 dnia; ból słabszy o 2,23 pkt w epizodycznej. | Kontekst: stymulacja przezskórna różnych nerwów. | ★★ (różne metody) |
| Zhang Y. i wsp., 2019 NeuroImage: Clinical |
2 sesje, 1 Hz 29 osób z migreną (26 w analizie), taVNS vs sham, fMRI |
Silniejsze wyciszenie miejsca sinawego niż przy sham; wzrost łączności miejsca sinawego z korą czuciową korelował z mniejszą liczbą napadów w poprzednim miesiącu. | Wyjaśnia, jak stymulacja 1 Hz wpływa na układ przeciwbólowy. | ★★ |
| Li i wsp., 2025 JAMA Dermatology |
3 tygodnie, 30 min dziennie, 30 Hz, 200 µs; obserwacja 24 tygodnie 72 osoby z trądzikiem różowatym rumieniowo-naczyniowym (93% kobiet), RCT z sham, podwójnie ślepe – cel drugorzędowy badania |
Mniejsze nasilenie migreny niż przy sham, utrzymane w 24-tygodniowej obserwacji (cel drugorzędowy; szczegółowe liczby – w pełnym tekście). | Mniej dolegliwości migrenowych przy okazji leczenia skóry. | ★★★ |
| Tassorelli i wsp., 2018 (PRESTO) Neurology |
w napadzie 248 osób z migreną epizodyczną, szyjna nVNS vs sham, RCT |
Brak bólu po 30 min: 12,7% vs 4,2% (p = 0,012); po 60 min: 21,0% vs 10,0% (p = 0,023); po 120 min bez istotnej różnicy (cel główny). | Kontekst: inna metoda (szyjna). | ★★★ (inna metoda) |
| Diener i wsp., 2019 (PREMIUM) Cephalalgia |
12 tygodni 332 osoby z migreną epizodyczną, szyjna nVNS vs sham |
Wynik negatywny w analizie głównej (−2,26 vs −1,80 dnia; p = 0,15); u osób stosujących ≥67% zabiegów −2,27 vs −1,53 (p = 0,043). | Ważna regularność stosowania – inna metoda (szyjna). | ★★★ (negatywne) |
| Song i wsp., 2023 Frontiers in Neurology |
metaanaliza RCT stymulacji usznej i szyjnej w migrenie |
Uszna stymulacja niskiej częstotliwości: −1,8 dnia z migreną miesięcznie (p = 0,02) i słabszy ból (SMD −0,7); szyjna: więcej osób z odpowiedzią (OR 1,64), bez zmiany liczby dni. | Zbiorczo: stymulacja ucha zmniejsza liczbę dni z migreną. | ★★ |
| Najib i wsp., 2022 (PREMIUM II) Cephalalgia |
12 tygodni 113 osób z migreną w analizie, szyjna nVNS (gammaCore), RCT z sham, przerwane przez COVID-19 |
Liczba dni z migreną bez istotnej różnicy (−3,12 vs −2,29); więcej osób z redukcją ≥50% (44,9% vs 26,8%; p = 0,048), zwłaszcza z aurą. | Kontekst: inna metoda (szyjna). | ★★★ (inna metoda) |
| Ma i wsp., 2025 Frontiers in Neurology |
24 tygodnie 40 osób z padaczką i migreną, RCT z kontrolą |
Mniej napadów migreny (p = 0,002) i padaczki (p = 0,004), mniej lęku i depresji. | Mniej dni z migreną u osób z padaczką. | ★★★ |
| Zhang i wsp., 2021 Regional Anesthesia & Pain Medicine |
4 tygodnie, 12 sesji po 30 min, 1 Hz 70 osób z migreną (59 ukończyło), RCT z sham |
Mniej dni z migreną (p = 0,024), mniejsze nasilenie bólu (p = 0,008) i mniej napadów niż po sham; zmiany łączności wzgórza w fMRI. | Mniej dni z migreną już po miesiącu. | ★★★ |
| Migrena przewlekła u dziecka – opis przypadku Frontiers in Pain Research |
faza ostra + 3 miesiące profilaktyki 8-letni chłopiec z oporną migreną przewlekłą z aurą |
Czas trwania bólu −84,4%, <1 napad tygodniowo w 8. tygodniu, ustąpienie aury, leki doraźne −37,5%; odstawiono leki profilaktyczne; bez działań niepożądanych. | Sygnał w migrenie dziecięcej – poza wskazaniem wiekowym IFU. | ★ |
| Straube i wsp., 2015 The Journal of Headache and Pain |
12 tygodni, 4 h dziennie 46 osób z przewlekłą migreną (40 ukończyło), RCT podwójnie ślepe, 1 Hz vs 25 Hz |
Liczba dni z bólem głowy na 28 dni: −7,0 przy 1 Hz vs −3,3 przy 25 Hz (p = 0,035); ≥50% poprawy u 29,4% vs 13,3%; HIT-6 i MIDAS poprawione w obu grupach; brak poważnych działań niepożądanych. | Mniej dni wyłączonych z życia przez ból, mniejsza niepełnosprawność związana z migreną. | ★★★ |
| Badanie fMRI taVNS 1 Hz w migrenie (PMC) |
sesja w fMRI Pacjenci z migreną |
taVNS 1 Hz zmieniała aktywność i łączność obszarów szlaku nerwu błędnego i układu modulacji bólu, m.in. miejsca sinawego. | Wyjaśnia, jak stymulacja może zmniejszać ból. | ★★ (mechanizm) |
★★★ RCT z sham · ★★ małe badanie kontrolowane, crossover lub inna populacja · ★ pilotaż, opis przypadku, abstrakt. Uwaga: w RCT lepszy wynik dała stymulacja 1 Hz; tVNS®-E pracuje w programie 25 Hz – parametry warto skonsultować z producentem.
Wskazanie zarejestrowane (IFU)
Przewlekła migrena jest wskazaniem zarejestrowanym tVNS®-E. Oczekiwana korzyść według IFU: zmniejszenie liczby dni z migreną o 50% po 12 tygodniach.
Pełna baza badań