tVNS w MCI i chorobie Alzheimera
Po jednej sesji lub do 2 tygodni stymulacji opisywano lepszą pamięć skojarzeniową, roboczą i krótkotrwałą. Przy 12–24 tygodniach dwa RCT z sham pokazały lepszą ogólną sprawność poznawczą w MCI, a nowsze z nich także mniej lęku i objawów depresji.
19publikacji z pozytywnym efektem
1 sesjalepsza pamięć twarz–imię i robocza
2 tygodnielepsza pamięć krótkotrwała vs sham
12 tygodniMoCA-B +2,91 pkt vs sham
Publikacje
| Publikacja | Czas i grupa | Zaobserwowano | Co to daje na co dzień | Dowód |
|---|---|---|---|---|
| An i wsp., 2025 NeuroImage |
1 sesja, fNIRS Starsi dorośli, taVNS z pomiarem fNIRS i modelowaniem sieci mózgowych |
Osoby z niskim wynikiem wyjściowym pamięci roboczej istotnie poprawiały wyniki po taVNS; zmiany wiązały się z łącznością przyśrodkowej kory przedczołowej. | Lepsza pamięć robocza u seniorów z gorszym wynikiem wyjściowym. | ★★ (zdrowi) |
| Fisicaro i wsp., 2025 Frontiers in Aging Neuroscience |
1 sesja podczas zadania powtarzania cyfr 18 starszych ochotników bez zaburzeń poznawczych, taVNS vs sham, jednoślepe badanie krzyżowe |
Mniej błędów przy ciągach 7, 8 i 9 cyfr: −0,83, −0,90 i −0,39 względem wyniku przed stymulacją oraz −0,71, −1,08 i −0,79 względem sham; większa średnica źrenicy podczas zapamiętywania. | Lepsza pamięć krótkotrwała u seniorów. | ★★ (zdrowi) |
| Horinouchi i wsp., 2024 Scientific Reports |
1 sesja, 15 min ciągłej stymulacji, 25 Hz 24 zdrowe osoby, taVNS vs stymulacja płatka ucha, losowa kolejność |
Ciągła taVNS zwiększyła krótkolatencyjne hamowanie aferentne (SAI, pośredni wskaźnik układu cholinergicznego) po 15 min; wzrost był większy przy niższym wyjściowym SAI (r = 0,563; p = 0,004). | Pobudzenie układu cholinergicznego – kierunek dla chorób z jego niedoborem. | ★★ (zdrowi) |
| Gerges i wsp., 2025 Psychophysiology |
1 sesja, 60 min 23 zdrowe osoby w wieku średnim i starszym, taVNS 30 i 60 min vs sham, randomizowane badanie krzyżowe |
Po 60 min taVNS większe hamowanie wewnątrzkorowe SICI (p = 0,002) i mniejsze ułatwienie SICF (p = 0,014) niż po sham: więcej hamowania GABA-A, mniej aktywności glutaminergicznej. | Zmiana pobudliwości kory ruchowej u osób starszych. | ★★ (zdrowi) |
| Liu i Ji, 2026 Clinical Interventions in Aging |
od przed znieczuleniem do końca operacji 150 osób w wieku 65–85 lat przed dużą operacją niekardiochirurgiczną, cymba concha vs płatek (sham), RCT podwójnie zaślepione |
Majaczenie w pierwszych 3 dobach u 12% vs 25,3% po sham; lepsza jakość snu po operacji. | O połowę rzadsze majaczenie pooperacyjne u seniorów. | ★★★ |
| Mertens i wsp., 2020 Frontiers in Psychology |
1 sesja na warunek 65 zdrowych osób (41 w wieku 18–30 i 24 w wieku 45–80), stymulacja cymba vs płatek vs brak, crossover |
Wynik negatywny: brak wpływu na natychmiastowe przypomnienie i odroczone rozpoznawanie słów w obu grupach wiekowych. | Pojedyncza sesja nie poprawia pamięci u zdrowych. | ★★ (negatywne, zdrowi) |
| MCI z depresją – opis przypadku (fMRI) J Neurorestoratology (2025) |
24 tygodnie 71-letnia kobieta z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi i objawami depresji |
MoCA-B 19 → 24, poprawa pamięci (AVLT) i nastroju. | Lepsza pamięć i nastrój po pół roku. | ★ |
| Dolphin i wsp., 2023 Age and Ageing (abstrakt) |
1 sesja 28 osób z MCI, crossover z sham |
Pamięć twarz–imię 69,2% vs 50,1% po sham; lepsza nawigacja przestrzenna. | Łatwiej zapamiętać imię nowej osoby; mniej gubienia się w mniej znanym miejscu. | ★ |
| Jacobs i wsp., 2015 Neurobiology of Aging |
1 sesja 30 zdrowych seniorów, z sham |
Lepsza pamięć skojarzeniowa twarz–imię. | Ten typ pamięci słabnie jako jeden z pierwszych w starzeniu i wczesnym Alzheimerze. | ★★ |
| Shin i wsp., 2025 Scientific Reports |
1 sesja 56 osób 60+ (20 z niedosłuchem), crossover z sham |
U osób z niedosłuchem lepsza pamięć robocza: 87,2% vs 83,6% trafności. | Łatwiej utrzymać w głowie listę zakupów czy tok rozmowy; niedosłuch to czynnik ryzyka demencji. | ★★ |
| Murphy i wsp., 2023 Neurotherapeutics |
1 sesja 50 osób z MCI, fMRI |
Zmiana łączności sieci hipokampa i sieci semantycznej. | Stymulacja dociera do „centrum pamięci”, które jako pierwsze cierpi w Alzheimerze. | ★★ |
| Cibulcova i wsp., 2024 Clinical Autonomic Research |
14 dni 76 dorosłych, RCT z sham |
Lepsze natychmiastowe przypominanie i pamięć krótkotrwała tylko w grupie aktywnej. | Szybsze zapamiętywanie tego, co się właśnie usłyszało, np. instrukcji lekarza. | ★★★ |
| Xiang i wsp., 2026 General Psychiatry |
14 dni Starsi pacjenci ze schizofrenią, RCT z sham |
Mniej błędów w przestrzennej pamięci roboczej, już dzień po pierwszej sesji. | Pamiętanie, gdzie się odłożyło klucze czy okulary. | ★★ |
| Xu i wsp., 2026 Frontiers in Neurology |
12 tygodni 60 osób z MCI, RCT z sham, podwójnie ślepe |
MoCA-B +2,91 pkt więcej niż po sham; lepsza pamięć słowna, uwaga, płynność mowy; mniej lęku i depresji. | Lepsza orientacja, łatwiejsze znajdowanie słów, mniej niepokoju i przygnębienia. | ★★★ |
| Wang i wsp., 2022 Brain Stimulation |
24 tygodnie 60 osób z MCI (52 w analizie), RCT z sham |
Lepsza ogólna sprawność poznawcza (MoCA-B) niż po sham; sygnały poprawy pamięci słownej i snu. | Dłuższe zachowanie samodzielności. | ★★★ |
| Chen i wsp., 2026 Frontiers in Neuroscience |
6 miesięcy 5 osób z AD, implant VNS, bez kontroli |
Istotny spadek markerów zapalnych (Eotaxin, CCL5); nieistotne sygnały w MMSE, nastroju i senności dziennej. | Sygnał działania przeciwzapalnego; autorzy nie traktują zmiany MMSE jako poprawy. | ★ |
| Sjögren i wsp., 2002 J Clin Psychiatry |
6 miesięcy 10 osób z AD, implant VNS, bez kontroli |
7 z 10 osób z poprawą w ADAS-cog i MMSE (mediana +2,5 pkt). | W chorobie postępującej samo zatrzymanie pogarszania się jest korzyścią. | ★ |
| Merrill i wsp., 2006 J Clin Psychiatry |
12 miesięcy 17 osób z AD, implant VNS, bez kontroli |
Po roku 70,6% bez pogorszenia lub z poprawą w MMSE; dobra tolerancja. | Dłuższe utrzymanie poziomu funkcjonowania. | ★ |
| Broncel i wsp., 2026 J Alzheimer’s Disease (abstrakt) |
kilka miesięcy Wczesny AD, nocna stymulacja uszna (inne urządzenie) |
Poprawa ogólnych funkcji poznawczych, zwłaszcza w ADAS-Cog. | Pierwszy sygnał przy metodzie usznej w AD. Uwaga: IFU tVNS®-E zabrania stymulacji podczas snu. | ★ |
★★★ RCT z sham · ★★ małe badanie kontrolowane, crossover lub inna populacja · ★ pilotaż, opis przypadku, abstrakt. Bez poprawy pamięci słownej po 1 sesji: Ho 2025, Mertens 2020.
Informacja
MCI i choroba Alzheimera nie są zarejestrowanymi wskazaniami tVNS®-E. Badania przedstawione na tej stronie prowadzono różnymi urządzeniami i mają charakter informacji naukowej.
Pełna baza badań