Krótkie, jednorazowe sesje w laboratorium – pokazują, jak parametry (częstotliwość, impuls, natężenie, czas) wpływają na odpowiedź organizmu.
NEMOS®★★
Elastyczność poznawcza (2025) — stymulacja w trakcie zadań
Badanie z sham u 24 zdrowych dorosłych (każdy w obu warunkach).
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: NEMOS® (Cerbomed)
- Miejsce: lewe ucho, cymba conchae; sham: płatek lewego ucha
- Częstotliwość: 25 Hz
- Natężenie: odczuwalne, niebolesne; średnio 1,5 mA (0,6–3,0 mA)
- Czas: ok. 60 min w trakcie zadań; 2 sesje w kolejne dni
Efekty: Mniej błędów przy przełączaniu się między zadaniami.
Źródło: Front Hum Neurosci 2025
NEMOS®★★ (zdrowi)
Alicart i wsp., 2021 — 1 h przed badaniem fMRI
Badanie krzyżowe z sham u 21 zdrowych kobiet.
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: NEMOS® (Cerbomed)
- Miejsce: lewe ucho, cymba conchae; sham: łódka małżowiny
- Częstotliwość: 25 Hz
- Szerokość impulsu: 250 µs
- Cykl: 30 s stymulacji / 30 s przerwy
- Natężenie: stałe 0,6 mA
- Czas: jednorazowo 1 h; 2 sesje
Efekty: Zmieniona odpowiedź mózgu na zdjęcia jedzenia (m.in. wyspa, ciało migdałowate, wzgórze, hipokamp).
Źródło: PMC 2021
NEMOS®★★ (mechanizm, zdrowi)
Frangos i wsp., 2015 — aktywacja pnia mózgu w fMRI
Badanie mechanizmu u 12 zdrowych dorosłych: porównanie stymulacji cymba conchae i płatka ucha.
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: NEMOS® (Cerbomed)
- Miejsce: lewe ucho, cymba conchae; kontrola: płatek ucha
- Częstotliwość: 25 Hz
- Szerokość impulsu: 250 µs
- Cykl: ciągły
- Natężenie: od 0,1 mA o 0,1 mA do mrowienia; w cymba conchae średnio 0,43 ± 0,14 mA
- Czas: 7 min płatka ucha, potem 7 min cymba conchae
Efekty: Aktywacja jądra pasma samotnego, miejsca sinawego i innych ośrodków nerwu błędnego w pniu mózgu.
Źródło: Brain Stimulation 2015
tVNS®-R★★ (zdrowi)
Gerges i wsp., 2025 — 30 vs 60 minut (osoby w średnim i starszym wieku)
Randomizowane, podwójnie zaślepione badanie krzyżowe z sham u 23 zdrowych osób (średnio 60 lat).
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: tVNS®-R
- Miejsce: lewe ucho, cymba concha; sham: elektroda w tym samym miejscu, bez prądu
- Częstotliwość: 25 Hz
- Szerokość impulsu: 250 µs
- Cykl: 30 s stymulacji / 30 s przerwy
- Natężenie: maksymalne tolerowane, ustalane od 0,1 mA o 0,1 mA
- Czas: 3 sesje (co najmniej tydzień przerwy): aktywna 30 min, aktywna 60 min, sham 30 min
Efekty: Po 60 min (a nie po 30 min) większe hamowanie w korze ruchowej (SICI) niż po sham.
Źródło: Psychophysiology 2025
tVNS®-R★★ (zdrowi)
Horinouchi i wsp., 2024 — tryb przerywany vs ciągły
Randomizowane badanie krzyżowe z sham u 24 zdrowych osób.
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: tVNS®-R z aplikacją tVNS® Research
- Miejsce: lewe ucho, cymba conchae; sham: płatek ucha
- Częstotliwość: 25 Hz
- Szerokość impulsu: 250 µs
- Cykl: 30 s stymulacji / 30 s przerwy (30 min) albo ciągły (15 min)
- Natężenie: w połowie między progiem czucia a progiem bólu
- Czas: jednorazowo 30 min (przerywany) lub 15 min (ciągły)
Efekty: Stymulacja ciągła zwiększyła wskaźnik aktywności cholinergicznej (SAI) po 15 min.
Źródło: Scientific Reports 2024
tVNS®-R★★ (zdrowi)
Ludwig i wsp., 2025 — krótkie serie w rytm zadania pamięciowego
Randomizowane badanie z sham u 24 zdrowych osób (każdy w obu warunkach).
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: tVNS®-R (nextGen research device)
- Miejsce: lewe ucho, cymba conchae; sham: płatek ucha
- Częstotliwość: 25 Hz
- Szerokość impulsu: 250 µs
- Cykl: serie 3 s stymulacji / 15 s przerwy
- Natężenie: 5 mA (17 osób) lub 3 mA (7 osób)
- Synchronizacja: serie zsynchronizowane z kolejnymi próbami zadania pamięciowego (72 próby)
Efekty: Lepsza pamięć zdarzeń negatywnych – zaraz po nauce i po 24 h.
Źródło: Psychophysiology 2025
tVNS-L★★ (zdrowi)
Le Roy i wsp., 2023 — 1 lub 3 sesje po 20 minut
Randomizowane badanie krzyżowe z sham u 44 zdrowych osób.
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: tVNS-L
- Miejsce: lewe ucho, cymba conchae; sham: płatek ucha
- Częstotliwość: 25 Hz
- Szerokość impulsu: 200–300 µs
- Cykl: 30 s stymulacji / 30 s przerwy
- Natężenie: próg odczuwania, ustalany od 0,1 mA o 0,2 mA
- Czas: sesje po 20 min: 1 sesja albo 3 sesje co 2–3 dni
Efekty: Przy 3 sesjach lepsza zmienność rytmu serca, wyniki poznawcze i efektywność snu niż przy sham.
Źródło: Frontiers in Neurology 2023
tVNS-L★★ (zdrowi)
Forte i wsp., 2022 — 10 minut, HRV
Badanie z sham u 28 zdrowych młodych dorosłych (każdy w obu warunkach).
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: tVNS-L
- Miejsce: lewe ucho, cymba conchae; sham: obrąbek (helisa)
- Częstotliwość: 25 Hz
- Szerokość impulsu: 200–300 µs
- Cykl: 30 s stymulacji / 30 s przerwy
- Natężenie: od 0,2 mA o 0,1 mA do wyraźnego mrowienia bez bólu
- Czas: jednorazowo 10 min na warunek
Efekty: Wyższe wskaźniki HRV związane z aktywnością przywspółczulną niż przy sham i w spoczynku.
Źródło: PeerJ 2022
tVNS®-R★★ (zdrowi)
Riley i wsp., 2026 — młodsi i starsi dorośli
Pojedynczo zaślepione badanie krzyżowe z sham u 41 zdrowych osób (21 młodszych, 20 starszych).
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: stymulator badawczy tVNS Technologies z aplikacją tVNS Research
- Miejsce: lewe ucho, cymba concha; sham: płatek lewego ucha
- Częstotliwość: 25 Hz
- Szerokość impulsu: 250 µs
- Cykl: 30 s stymulacji / 30 s przerwy
- Natężenie: od 100 µA o 100 µA do silnego odczucia (maks. 5000 µA); średnio 2073 µA
- Czas: w trakcie zadania; 2 sesje z ok. 30 min przerwy
Efekty: U starszych osób szersze źrenice przez cały czas stymulacji (wskaźnik aktywności miejsca sinawego), silniej przy wyższym natężeniu.
Źródło: Alzheimers Dement 2026
tVNS®-R★★ (zdrowi)
Zhou i wsp., 2026 — stymulacja ciągła w trakcie zadania
Podwójnie zaślepione badanie krzyżowe z sham u 40 zdrowych osób.
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: tVNS®-R (nextGen research device)
- Miejsce: lewe ucho, cymba conchae; sham: płatek ucha
- Częstotliwość: 25 Hz
- Cykl: ciągły
- Natężenie: między progiem czucia a progiem bólu; średnio 2,03 ± 1,15 mA
- Czas: od ok. 20 min przed zadaniem do jego końca; 2 sesje co najmniej tydzień od siebie
Efekty: Zmieniony sposób dzielenia doświadczeń na zdarzenia i aktywność kory przedczołowej w EEG.
Źródło: Int J Neuropsychopharmacol 2026
NEMOS®★★ (zdrowi)
Borges i wsp., 2020 — natężenie dobrane do odczucia
Randomizowane badanie krzyżowe z sham u 32 zdrowych osób.
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: NEMOS® (Cerbomed)
- Miejsce: lewe ucho, cymba conchae; sham: płatek lewego ucha
- Częstotliwość: 25 Hz
- Szerokość impulsu: 200–300 µs
- Cykl: 30 s stymulacji / 30 s przerwy
- Natężenie: dobierane do odczucia ok. 6 w skali 0–10; średnio 2,19 ± 0,93 mA
- Czas: 4 min przed zadaniami, potem w ich trakcie
Efekty: Mniejszy koszt przełączania w zadaniu zmiany reguł niż przy sham.
Źródło: Front Neurosci 2020
NEMOS®★★ (zdrowi)
Warren i wsp., 2020 — stałe 0,5 mA
Randomizowane badanie z sham u 47 zdrowych osób (każdy w obu warunkach).
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: NEMOS®
- Miejsce: lewe ucho, cymba conchae; sham: wkładka odwrócona, elektrody na płatku ucha
- Częstotliwość: 25 Hz
- Cykl: 30 s stymulacji / 30 s przerwy
- Natężenie: stałe 0,5 mA
- Czas: co najmniej 15 min przed zadaniem i do jego końca
Efekty: Większa odpowiedź mózgu (P3) na rzadkie bodźce podczas stymulacji.
Źródło: Brain Sci 2020
NEMOS®★
Rings i wsp., 2021 — jedna godzina z zapisem EEG
30 osób z chorobami OUN i bez nich; porównanie EEG przed, w trakcie i po stymulacji, bez sham.
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: NEMOS® (tVNS Technologies)
- Miejsce: lewe ucho, cymba conchae
- Częstotliwość: 25 Hz
- Cykl: 20 s stymulacji / 30 s przerwy
- Natężenie: do mrowienia bez bólu; średnio 2,2 ± 1,1 mA (0,5–5,0 mA)
- Czas: jedna sesja 1 h
Efekty: Zmiany lokalnych i globalnych właściwości sieci mózgowych w EEG.
Źródło: Front Physiol 2021
NEMOS®★★ (zdrowi)
Frøkjaer i wsp., 2016 — 1 sesja z głębokim powolnym oddychaniem
Randomizowane, pojedynczo zaślepione badanie krzyżowe z sham: 18 zdrowych osób.
Protokół stymulacji:
- Miejsce: ucho (gałąź uszna nerwu błędnego)
- Czas: 1 sesja
Terapia towarzysząca: głębokie powolne oddychanie (pełny wdech i wydech)
Efekty: Wyższe napięcie nerwu błędnego (p = 0,009), wyższy próg bólu kostnego (p = 0,001), częstsze skurcze antrum (p = 0,004) i lepsza motoryka żołądkowo-dwunastnicza (p = 0,016) niż po sham.
Źródło: Neurogastroenterol Motil 2016 (dane ze streszczenia)
NEMOS®★★ (zdrowi)
Teckentrup i wsp., 2020 — 1 sesja aktywna i 1 sham
Randomizowane badanie krzyżowe z sham u zdrowych dorosłych; elektrogastrografia i kalorymetria pośrednia w trakcie stymulacji.
Protokół stymulacji:
- Miejsce: ucho
- Czas: 1 sesja aktywna i 1 sham
Efekty: Stymulacja obniżyła częstotliwość aktywności mioelektrycznej żołądka (p = 0,008).
Źródło: Brain Stimul 2020 (dane ze streszczenia)
NEMOS®★★ (zdrowi)
Steidel i wsp., 2021 — 1 sesja, 4 h, 25 Hz vs 1 Hz
Randomizowane, podwójnie zaślepione badanie: 57 zdrowych osób; stymulacja 25 Hz vs 1 Hz po standardowym posiłku, motoryka żołądka w MRI czasu rzeczywistego.
Protokół stymulacji:
- Częstotliwość: 25 Hz (porównanie: 1 Hz)
- Czas: 1 sesja, 4 h, po standardowym posiłku
Efekty: Po 4 h stymulacji 25 Hz wskaźnik motoryki żołądka był wyższy niż przy 1 Hz (p = 0,005), głównie dzięki większej amplitudzie fal perystaltycznych (p = 0,003).
Źródło: Brain Stimul 2021 (dane ze streszczenia)
NEMOS®★★ (zdrowi)
Colzato i wsp., 2018 — jedna sesja stymulacji podczas zadań twórczych
80 zdrowych młodych osób, randomizowane badanie w grupach równoległych: tVNS vs sham (placebo).
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: tVNS (w streszczeniu bez nazwy urządzenia; wg arkusza NEMOS®)
- Czas: 1 sesja podczas wykonywania zadań twórczych
Efekty: Aktywna tVNS poprawiła myślenie dywergencyjne (zadanie alternatywnych zastosowań) w porównaniu z sham – więcej pomysłów przy zadaniach twórczych.
Źródło: Neuropsychologia 2018 (dane ze streszczenia)
NEMOS®★★ (zdrowi)
Fischer i wsp., 2018 — dwie sesje (tVNS i sham) podczas zadania z konfliktem reakcji
Zdrowi uczestnicy wykonywali zadanie z konfliktem reakcji w dwóch osobnych sesjach: z tVNS i ze stymulacją pozorowaną (sham), z zapisem EEG (N2, P3).
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: tVNS (w streszczeniu bez nazwy urządzenia; wg arkusza NEMOS®)
- Czas: 2 sesje: jedna z tVNS, jedna z sham
Efekty: Przy tVNS dostosowanie zachowania i fali N2 w EEG po konflikcie było silniejsze niż przy sham – mózg sprawniej dostraja kontrolę uwagi po trudnej sytuacji.
Źródło: Cogn Affect Behav Neurosci 2018 (dane ze streszczenia)
NEMOS®★★ (zdrowi)
Drost i wsp., 2025 — 15 min stymulacji przed zadaniem stresowym i w jego trakcie
41 zdrowych młodych osób, randomizowane badanie w grupach równoległych: taVNS (21 osób) vs sham na płatku ucha (20 osób), zadanie arytmetyczne PASAT z oceną społeczną jako stresor.
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: NEMOS® (Cerbomed GmbH)
- Miejsce: lewe ucho, cymba conchae; sham: płatek lewego ucha
- Częstotliwość: 25 Hz
- Szerokość impulsu: 200–300 µs
- Cykl: 30 s stymulacji / 30 s przerwy
- Natężenie: start 1,5 mA, potem od 2,0 mA w krokach 0,1 mA do silnego, niebolesnego odczucia; średnio 1,7 mA (taVNS) i 2,1 mA (sham)
- Czas: 1 sesja: 15 min stymulacji, następnie zadanie PASAT (ok. 8 min) przy trwającej stymulacji
Efekty: W czasie stymulacji zmienność rytmu serca (RMSSD) była wyższa niż przy sham (p = 0,001) – stymulacja wzmacnia aktywność przywspółczulną.
Źródło: Cogn Affect Behav Neurosci 2025
NEMOS®★ (zdrowi)
Dietrich i wsp., 2008 — stymulacja lewego tragusa w rezonansie magnetycznym
4 zdrowych mężczyzn, badanie fMRI (1,5 T): tVNS porównana ze spoczynkiem (bez sham).
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: nowy stymulator tVNS przystosowany do MR (prototyp; wg arkusza NEMOS®)
- Miejsce: lewe ucho, wewnętrzna strona tragusa
- Czas: 1 sesja w skanerze MR
Efekty: Podczas stymulacji aktywowały się miejsce sinawe, wzgórze, kora przedczołowa, zakręt zaśrodkowy, tylny zakręt obręczy i wyspa – stymulacja ucha pobudza ośrodki nerwu błędnego.
Źródło: Biomed Tech (Berl) 2008 (dane ze streszczenia)
NEMOS®★★ (zdrowi)
Ventura-Bort i wsp., 2018 — ok. 35 min stymulacji ciągłej podczas zadania wzrokowego
20 zdrowych osób, badanie krzyżowe: tVNS i sham w dwóch kolejnych dniach (kolejność zrównoważona), wzrokowe zadanie oddball z EEG.
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: Cerbomed CMO2 (NEMOS®)
- Miejsce: lewe ucho, cymba conchae; sham: środek płatka lewego ucha
- Częstotliwość: 25 Hz
- Szerokość impulsu: 200–300 µs
- Cykl: stymulacja ciągła
- Natężenie: powyżej progu odczuwania, bez dyskomfortu; średnio 1,3 mA (0,4–3,3 mA) przy tVNS
- Czas: 1 sesja, ok. 35 min (całe zadanie)
Efekty: W analizie eksploracyjnej większa odpowiedź P3b na łatwe bodźce docelowe przy tVNS niż przy sham; po aktywnej stymulacji wzrosła alfa-amylaza w ślinie – wpływ na uwagę i układ noradrenergiczny.
Źródło: Front Hum Neurosci 2018
NEMOS®★★ (zdrowi)
Sharon i wsp., 2021 — krótkie serie 3,4 s co ok. 26 s w jednej sesji
25 zdrowych młodych mężczyzn (24 w analizie źrenic, 21 w EEG), tVNS porównana ze stymulacją płatka ucha (sham) w tej samej sesji.
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: NEMOS® (Cerbomed, obecnie tVNS Technologies)
- Miejsce: lewe ucho, cymba conchae; sham: płatek lewego ucha
- Częstotliwość: 25 Hz
- Szerokość impulsu: 200–300 µs
- Cykl: 3,4 s stymulacji / ok. 26 s przerwy
- Natężenie: tuż poniżej progu bólu (ocena 8); średnio 2,20 mA (tVNS) i 2,79 mA (sham)
- Czas: 1 sesja: 8 bloków po 5 min
Efekty: Źrenice rozszerzały się o 4,05% przy tVNS vs 1,67% przy sham, a rytm alfa w EEG spadał do 94% wartości wyjściowej (vs 104% przy sham, p = 0,0027) – stymulacja pobudza układ noradrenergiczny.
Źródło: J Neurosci 2021
tVNS®-R— (protokół bez wyników)
Herr i wsp., 2023 — 30 min stymulacji w 4 sesjach (protokół)
Protokół: 30 zdrowych osób, jednoośrodkowe, podwójnie zaślepione badanie z sham (płatek ucha), wewnątrzosobnicze; pobudliwość kory ruchowej mierzona TMS przed i po taVNS.
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: tVNS® L (tVNS Technologies GmbH) z aplikacją tVNS Research App
- Miejsce: lewe ucho, cymba conchae; sham: płatek lewego ucha
- Częstotliwość: 25 Hz
- Szerokość impulsu: 250 µs
- Cykl: 30 s stymulacji / 30 s przerwy
- Natężenie: próg odczuwania lub próg tolerancji (silne mrowienie bez bólu); kroki 100 µA, zakres 100–5000 µA
- Czas: 4 sesje po 30 min (tVNS/sham × 2 natężenia), co najmniej tydzień przerwy
Źródło: Front Neurol 2023
tVNS®-R— (protokół bez wyników)
Uniwersytet w Bonn, 2023 — krótkie impulsy 1 s sprzężone z nagrodą lub działaniem, 1 sesja ok. 1 h
Zdrowi dorośli, planowo 40 osób; randomizowane badanie crossover z sham (pojedyncza ślepa próba), z fMRI. Status nieznany.
Protokół stymulacji:
- Urządzenie: tVNS® R (urządzenie badawcze tVNS Technologies)
- Miejsce: prawe ucho, cymba conchae; sham: płatek ucha
- Częstotliwość: 20 Hz
- Szerokość impulsu: 400 µs
- Cykl: krótkie serie po 1 s
- Natężenie: dobierane indywidualnie do lekkiego kłucia (od 0,1 mA co 0,1 mA)
- Synchronizacja: serie w chwili działania albo informacji o nagrodzie w zadaniu uczenia ze wzmocnieniem
- Czas: ok. 1 h w sesji; 2 sesje fMRI (aktywna i sham)
Źródło: Rejestr ClinicalTrials.gov NCT06205108 (status: nieznany)